Over second opinion

De arbeidsongeschikte werknemer heeft recht op een second opinion door een andere bedrijfsarts. (De werkgever heeft recht op een extra medische expertise, “tweede mening” van een bedrijfsarts)

Voor de werknemer:
Als een werknemer zich arbeidsongeschikt gemeld bij de werkgever. Kan de werkgever de werknemer laten oproepen bij de bedrijfsarts. In deze Corona tijd vindt een bedrijfsgeneeskundige consult en beoordeling van de arbeidsongeschiktheid vaak telefonisch plaats. De bedrijfsarts beoordeeld dan de mate van arbeidsongeschiktheid en daarmee ook de loondoorbetalingsverplichting van de werkgever. De bedrijfsarts geeft ook een re-integratie advies.
Het komt voor dat de werknemer het met dit advies aan de werkgever niet mee eens is. Bijvoorbeeld een re-integratieplan waarvan de werknemer denkt dat de opbouw in werk niet lukt. De bedrijfsarts heeft naar mening van de werknemer onvoldoende onderzoek verricht om tot het advies te komen. Er is geen informatie bij de behandelaars opgevraagd. De werknemer vindt dat de arts niet goed geluisterd heeft.

Werknemer is het niet eens met het advies van de bedrijfsarts. Wat nu?

Sinds de invoering van de “nieuwe Arbowet” per 1 juli 2017 heeft iedere werknemer recht op een second opinion door een onafhankelijke bedrijfsarts, dus niet aan de organisatie of de eigen arbodienst gebonden second opinion bedrijfsarts.

Overigens mag niemand anders dan een bedrijfs- of verzekeringsarts, de medische mogelijkheden, belastbaarheid en arbeidsgeschiktheid beoordelen.
Dit kan niet gebeuren door een casemanager, een taak-gedelegeerde casemanager of een zich re-integratie specialist noemde persoon. Ook de manager zelf, advocaten en zelfs de huisartsen mogen op wettelijke gronden niets beoordelen op het persoonlijk gebied van de mate van arbeidsongeschiktheid. In de door Corona gewoon geworden telefonische beoordeling, is het advies, zorg dat u zeker weet, dat u beoordeeld wordt door een geregistreerd bedrijfs- of verzekeringsarts.
En werkgevers, als u voor een dure bedrijfsarts betaald, zie toe dat uw werknemers begeleid worden door een geregistreerd bedrijfsarts. (Een arboarts, is een net afgestudeerde basis arts, geen medisch specialist, geen bedrijfs- of verzekeringsarts. Een taakgedelegeerde casemanager betreft iemand met kennis van de procedures, die dan schriftelijk gesuperviseerd zou worden door een bedrijfsarts. Dat kan nooit inhoudelijke medische specialistische begeleiding betreffen. Daar is immers na het VWO/Gymnasium een voltijd opleiding voor nodig van zo’n 12 jaar)

Wanneer een second opinion?

Volgens de nieuwe Arbowet heeft een werknemer vanaf 1 juli 2017 recht op een second opinion wanneer hij of zij twijfelt over het advies van een bedrijfsarts. Een second opinion kan gaan over het advies van de bedrijfsarts in het kader van:

  • Ziekteverzuimbegeleiding
  • Arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO of PMO).
  • Aanstellingskeuring
  • Consultatie van de bedrijfsarts met betrekking tot gezondheidskundige vraagstukken in verband met werk(omstandigheden), het open spreekuur.
Wie vraagt een second opinion aan?

Alleen een werknemer kan een second opinion aanvragen, echter dit moet/kan alleen bij de eigen bedrijfsarts. De eigen bedrijfsarts mag een aanvraag voor een second opinion niet weigeren volgens de nieuwe Arbowet. De werkgever draagt volgens diezelfde wet de kosten van de second opinion. Een second opinion onderzoek is onafhankelijk, uitgebreid en vaak achteraf kostbaar voor de werkgever. Een werkgever kan geen second opinion aanvragen als hij het oneens is met het advies van de bedrijfsarts. Een werkgever heeft wel recht om een heronderzoek of expertise onderzoek door andere bevoegde geregistreerde bedrijfsarts aan te vragen. Het is handiger om dit geen second opinion te noemen. Wij noemen het een tweede mening of expertise onderzoek. Ook dit onderzoek wordt door een onafhankelijke bedrijfsarts verricht. Beide onderzoeken horen in principe een onafhankelijke beoordeling van de arbeidsbelasting en re-integratie mogelijkheden te zijn, dan wel een onafhankelijk oordeel te geven over de eerdergenoemde onderwerpen

De bedrijfsarts kan zelf een second opinion aan de werknemer aanbieden als de situatie hierom vraagt. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als de bedrijfsarts niet over de specifieke kennis beschikt die nodig is om een beroepsziekte vast te stellen. De werknemer houdt in dat geval ook de keuze om te bepalen of er daadwerkelijk een andere bedrijfsarts wordt geraadpleegd. De bedrijfsarts kan een second opinion dus niet opleggen aan de werknemer.

Omgekeerd, een verzoek van een werknemer tot een second opinion moet in principe altijd worden gehonoreerd. Alleen als er zwaarwegende argumenten zijn, kan er een second opinion worden geweigerd. Bijvoorbeeld een situatie waarin een werknemer oneigenlijk of herhaaldelijk onnodig gebruik dreigt te maken van de second opinion. Indien een bedrijfsarts weigert mee te werken, dan staat daar een wettelijk bepaalde boete op voor de primaire bedrijfsarts en ook de tuchtrechter regio Amsterdam heeft hierover al uitspraken gedaan.

De Inspectie SZW (voorheen Arbeidsinspectie) controleert of werkgevers én werknemers zich ook aan deze Arboregel houdt. Bovenkant formulier

Een second opinion aanvragen?

Als werknemer kunt u de second opinion aanvragen bij uw eigen bedrijfsarts. Dit is geregeld in artikel 14 van de Arbeidsomstandighedenwet. Ook een werkgever kan voor een werknemer om een second opinion bij een andere bedrijfsarts vragen, mits de werknemer hierin toestemt.
Het aanvraagformulier vind je hier: https://www.secondopinion-bedrijfsarts.nl/aanvraag/

Wie betaald een second opinion?

De second opinion moet volgens de Arbowet in beginsel door de werkgever worden betaald. Als een werknemer ervoor kiest om een second opinion te laten uitvoeren buiten de overeengekomen werkwijze en de werkgever daarvoor geen toestemming heeft gegeven, dan komen de kosten voor rekening van de werknemer.

De werknemer een bedrijfsarts kan verzoeken om een onafhankelijke bedrijfsarts die niet in het basiscontract is opgenomen. In overeenstemming tussen de werknemer en werkgever kan gekozen worden voor een andere bedrijfsarts of arbodienst. De kosten voor de second opinion zijn dan voor de werknemer, tenzij de werkgever instemt met de keuze van een andere bedrijfsarts.
Bij een aanvraag door een werkgever voor een expertise, tweede mening bedrijfsarts dan betaald zal de werkgever de kosten betalen. In geval een werkgever de arbeidsongeschiktheid verzekerd heeft, bestaat er soms voor de werkgever een mogelijkheid de kosten van dit onderzoek geheel of gedeeltelijk te declareren bij de verzekeraar. Bij deze verzekeraar vooraf is informeren is noodzakelijk.

Mag een werknemer zelf een bedrijfsarts kiezen voor de second opinion?

In principe is in het contract tussen de werkgever en de arbodienst of bedrijfsarts vastgelegd welke andere bedrijfsarts(en) of arbodienst(en) de second opinion kunnen uitvoeren. De twee brancheorganisaties en de wetenschappelijke vereniging van bedrijfsartsen NVAB hebben hiervoor een speciaal loket opgericht waaruit de werknemer kan kiezen: Landelijke Pool Bedrijfsartsen Second Opinion, https://www.bedrijfsartsensecondopinion.nl. De heer Berkhout, geregistreerd bedrijfsarts, gerechtelijk deskundige is geregistreerd bij de Landelijke Pool.

Wat is het verschil van een second opinion en deskundigenoordeel van het UWV?

Een second opinion verschilt van een deskundigenoordeel van het UWV. Het UWV is toetsend op voor-gedefinieerde vragen. Drie van de vier te kiezen vragen worden getoetst door een arbeidsdeskundige. Het antwoord is kort en beperkt, er is geen adviesfunctie. Het deskundige oordeel wordt aan werkgever en werknemer meegedeeld. Het deskundigenoordeel van het UWV is een toetsing op:

  • De arbeidsgeschiktheid van de werknemer
  • De aanwezigheid van passende arbeid in het bedrijf van de werkgever of
  • De re-integratie-inspanningen van werkgever of werknemer.

Het deskundigenoordeel is een moment opname, met vaak rechtspositionele consequenties.

De second opinion wordt doorgaans aangevraagd als er onduidelijkheden blijven bestaan over klachten, vragen en oorzaken van gezondheidsproblemen in relatie tot het werk en de re-integratie en belastbaarheid. Een second opinion leidt tot een adviesrapport aan de eigen bedrijfsarts. Hierin staan de onderzoeksresultaten, de geraadpleegde voorhanden zijnde informatie, een overweging, conclusie en een advies over hoe nu verder. In de nieuwe Arbowet is geen basis voor communicatie met de werkgever. Er wordt geen terugkoppeling gegeven aan de werkgever, casemanager, advocaat etc.

Het second opinion advies aan eigen bedrijfsarts varieert van: arbeidsomstandigheden advies, extra medische informatie opvragen, een interventie inzetten, tot onderbouwing van arbeid- en re-integratiemogelijkheden van de werknemer. Het is daarmee een veel uitgebreider onderzoek, verslag en advies aan de primaire bedrijfsarts. Het veel minder een toetsing. Opmerkelijk is dat de werknemer een blokkade recht heeft op het rapport.

Medische gegevens, en adviesuitwisseling, hoe zit dat?

Medische gegevens voor een second opinion second opinion bedrijfsarts worden bij de aanvraag door de werknemer middels een machtiging bij de aanvraag overgedragen door de eerste bedrijfsarts aan de second opinion bedrijfsarts. De second opinion bedrijfsarts mag medische gegevens verwerken in de rapportage. Deze rapportage wordt enkel en alleen gedeeld met de eerste bedrijfsarts, nadat werknemer heeft ingestemd. Er is immers blokkade recht.

Bij een expertise bedrijfsarts/ tweede mening onderzoek, is ook een machtiging noodzakelijk van werknemer tot het verkrijgen van medische gegevens voor de expertise bedrijfsarts. De expertise bedrijfsarts adviseert werknemer en werkgever gelijktijdig over de belastbaarheidsmogelijkheden. Hierbij worden geen medische of privacygevoelige termen gebruikt. De mate van arbeidsgeschiktheid kan benoemd worden. De werknemer heeft geen blokkade recht. Het opgebouwde medisch dossier kan op verzoek en met machtiging van werknemer worden overgedragen aan een andere arts.

Heeft een second opinion een schorsende werking op re-integratie en mogelijk rechtspositionele maatregelen?

Een Second Opinion heeft geen opschortende werking. Een werknemer is rechtspositioneel gebonden aan de afspraken die werkgever maakt gebaseerd op het door de eerste bedrijfsarts gegeven advies. Totdat de eerste bedrijfsarts besluit het Second Opinion advies op te volgen en een hierop gebaseerd advies zelf met de werkgever te communiceren. De Second Opinion bedrijfsarts heeft immers geen communicatierechten met werkgever.
Het rapport kan overigens later wel juridisch benut worden door werknemer in eventuele procedures, of bij de aanvraag van een WIA.

Als inmiddels zeer ervaren second opinion bedrijfsarts constateer ik helaas dat als de communicatie tussen de primaire bedrijfsarts en werknemer in de ogen van werknemer niet goed gelopen is, er vaak ook elders problemen ontstaan. Vaak zijn er dan ook verstoringen in de communicatie tussen werknemer en werkgever. Dit werkt vertragend voor het herstel en terugkeer naar de werkvloer. Inmiddels is het onbedoeld mijn specialisme geworden om in deze voorkomende zaken duidelijkheid te scheppen, zodat werknemers en werkgevers weer verder kunnen.

Dit stuk is dan ook geschreven voor werknemers en werkgevers om ingeval van gedoe snel een interventie van een onafhankelijke bedrijfsarts in te kunnen zetten. Des te langer een verstoorde communicatie bestaat, des te meer de werkrelatie wordt beschadigd en de re-integratie wordt belemmerd en daarmee vertraging oplevert van de terugkeer naar het werk. Dit is onafhankelijk van het initiële lijden waarmee een werknemer zich ziekgemeld heeft. Om die reden wordt iedere aanvraag van een second opinion of een tweede mening behandeld als een spoed aanvraag. Medische en werk gerelateerd problemen moet je snel oplossen. Het bederft anders alleen maar het leef en werkplezier van een ieder.

W.G.J.Berkhout, geregistreerd bedrijfsarts, gerechtelijk deskundige, 10 oktober 2020